Μπορεί η Χειρουργική Θεραπεία να αντικαταστήσει τη CPAP;

Η αποφρακτική υπνική άπνοια είναι μια συχνή διαταραχή του ύπνου, κατά την οποία ο αεραγωγός κλείνει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της νύχτας, προκαλώντας διακοπές της αναπνοής και πτώση του οξυγόνου στο αίμα. Η θεραπεία με συσκευή CPAP θεωρείται εδώ και πολλά χρόνια η «χρυσή» θεραπευτική επιλογή (the gold standard), καθώς διατηρεί τον αεραγωγό ανοιχτό με τη χορήγηση θετικής πίεσης αέρα. 

Ωστόσο, πολλοί ασθενείς δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν τη συσκευή σε καθημερινή βάση. Η δυσανεξία στη μάσκα, η ξηρότητα, ο θόρυβος ή η αίσθηση δυσφορίας οδηγούν αρκετούς ανθρώπους να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις.

Είναι η χειρουργική θεραπεία μια εναλλακτική επιλογή;

Η απάντηση είναι «ναι», αλλά όχι για όλους τους ασθενείς.

Η σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας δεν βασίζεται σε μία μόνο επέμβαση. Αντίθετα, προσαρμόζεται στα ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς και στο σημείο όπου προκαλείται η απόφραξη του αεραγωγού.

Στόχος της χειρουργικής θεραπείας είναι να διευρύνει τον αεραγωγό και να μειώσει τις καταρρεύσεις των ιστών κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Πότε μπορεί η επέμβαση να αντικαταστήσει τη CPAP;

Σε επιλεγμένους ασθενείς, και ιδιαίτερα όταν υπάρχει σαφές ανατομικό αίτιο απόφραξης, η χειρουργική θεραπεία μπορεί:

• να μειώσει σημαντικά τη βαρύτητα της υπνικής άπνοιας,

• να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου,

• να περιορίσει το ροχαλητό,

• να μειώσει ή και να εξαλείψει την ανάγκη χρήσης CPAP.

Η πιθανότητα επιτυχίας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως:

• ο δείκτης μάζας σώματος (BMI),

• η βαρύτητα της άπνοιας,

• η θέση της απόφραξης στον αεραγωγό,

• η ηλικία και τα συνοδά νοσήματα του ασθενούς.

Πώς αποφασίζεται αν ένας ασθενής είναι κατάλληλος για χειρουργείο;

Η σωστή επιλογή του ασθενούς είναι το σημαντικότερο βήμα. 

Σήμερα, η ενδοσκόπηση ύπνου (Drug Induced Sleep Endoscopy - DISE) επιτρέπει στον χειρουργό να παρατηρήσει σε πραγματικό χρόνο πού ακριβώς συμβαίνει η απόφραξη κατά τη διάρκεια ύπνου που προκαλείται με ήπια φαρμακευτική καταστολή.

Η εξέταση αυτή βοηθά στην εξατομίκευση της θεραπείας και στην επιλογή της καταλληλότερης χειρουργικής τεχνικής για κάθε ασθενή.

Ποιες χειρουργικές επεμβάσεις χρησιμοποιούνται σήμερα;

Οι συχνότερες επεμβάσεις περιλαμβάνουν:

• χειρουργική της μαλακής υπερώας και του φάρυγγα,

• αντιμετώπιση της υπερτροφίας των αμυγδαλών,

• χειρουργική της γλώσσας και της βάσης της γλώσσας,

• διόρθωση σκολίωσης του ρινικού διαφράγματος ή άλλων ρινικών αποφράξεων,

• πολυεπίπεδη χειρουργική αντιμετώπιση όταν η απόφραξη εντοπίζεται σε περισσότερα από ένα σημεία.

Τα τελευταία χρόνια, οι σύγχρονες τεχνικές, όπως η επεμβατική χειρουργική με ρομποτικό σύστημα (TORS) σε επιλεγμένες περιπτώσεις, έχουν διευρύνει τις θεραπευτικές δυνατότητες.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς;

Η CPAP εξακολουθεί να αποτελεί μια εξαιρετικά αποτελεσματική θεραπεία για την αποφρακτική υπνική άπνοια. Ωστόσο, η χειρουργική θεραπεία μπορεί να αποτελέσει μια ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική επιλογή για ασθενείς που δεν μπορούν να ανεχθούν τη συσκευή ή στους οποίους εντοπίζονται συγκεκριμένα ανατομικά προβλήματα που μπορούν να διορθωθούν.

Η απόφαση πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται μετά από εξειδικευμένη αξιολόγηση από ιατρό με εμπειρία στη χειρουργική του ανώτερου αεραγωγού και στις διαταραχές αναπνοής του ύπνου.

Συμπέρασμα

Η χειρουργική θεραπεία δεν αντικαθιστά τη CPAP σε όλους τους ασθενείς. Σε προσεκτικά επιλεγμένες περιπτώσεις όμως, μπορεί να προσφέρει σημαντική βελτίωση ή ακόμη και να απαλλάξει τον ασθενή από την ανάγκη καθημερινής χρήσης της συσκευής. Το κλειδί είναι η σωστή διάγνωση, η εξατομικευμένη προσέγγιση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.

Ο Δρ. Γεώργιος Δουνδουλάκης, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος, διαθέτει ιδιαίτερη εμπειρία στη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας και των παθήσεων που προκαλούν απόφραξη του ανώτερου αεραγωγού. Η ενασχόλησή του με τις σύγχρονες τεχνικές χειρουργικής του φάρυγγα και της βάσης της γλώσσας, καθώς και η εφαρμογή εξατομικευμένων πρωτοκόλλων αξιολόγησης, επιτρέπουν την επιλογή της καταλληλότερης θεραπευτικής στρατηγικής για κάθε ασθενή.

About the Author

Georgios S. Doundoulakis MD, PhD
Director, ENT and Head & Neck Surgical Oncology Department
Athens Medical Center Hospital
Certified TORS Surgeon